Esmay Usmany bepaalt haar eigen koers

[GORINCHEM] Onvermoeibaar lijkt ze. Esmay Usmany duikt van de ene klus in de andere. Een nieuwe theatertour, het schrijven van haar tweede boek, een klus voor de Nederlandse ambassade, een eigen zangpraktijk. Ze doet het allemaal en ondertussen houdt ze in haar agenda ook nog ruimte over voor nieuwe avonturen: voor werk tot twee keer toe een reis maken naar Indonesië bijvoorbeeld.  ,,Daar in Indonesië viel alles op zijn plek. Alles kwam samen. Ik heb daar nog meer geleerd wat dankbaarheid is en door die reis ben ik nog meer gaan beseffen hoe belangrijk het is om je verhaal door te geven aan anderen."

Samen met Lara Nuberg, Francesca Pichel, Robin Block, Armando Ello en Dionne Verweij reisde Esmay in 2019 tot twee keer toe af naar Indonesië om daar in Jakarta aan een performance over de geschiedenis van Nederland en Indonesië te werken. Deze zes Nederlandse artiesten werden gekoppeld aan zes Indonesische auteurs en kunstenaars. Met een deel van dit team reisde Esmay vervolgens door naar Bali om daar tijdens het Ubuds writersfestival op te treden en te praten over shared history. Deze samenwerking kwam tot stand met Dutch Culture for international coöperatie, het Indisch herinneringscentrum, stichting Salihara en de Nederlandse ambassade in Jakarta. 

DANKBAAR Dat dit avontuur zou leiden tot een omslagpunt in haar leven besefte ze, toen ze redelijke onbevangen ja zei op de uitnodiging, nog helemaal niet. ,,Ik ben het type dat gewoon springt. Niet nadenken maar doen. Dat kan soms een valkuil zijn, maar het is ook mijn kracht." In Indonesië kwam alles samen, vertelt Esmay.  ,,Ontroerd, dankbaar en verbonden. Dat zijn denk ik wel de drie woorden die de lading dekken van dit project. Dankbaar dat ik, in het land van mijn grootouders, op zoek naar verhalen en mijn wortels, er een extra familie bij heb gekregen, mijn collega's", schrijft ze daarover in een van haar columns op haar website. ,,Alle persoonlijke verhalen maakt dat ik me verbonden voel met een ieder van hen."

Als klein meisje wilde Esmay eigenlijk helemaal geen zangeres worden. Ze wilde naar de kunstacademie. Muzikaal was ze wel en zingen deed ze graag, maar illustreren was wat ze wilde. Toch sloeg ze uiteindelijk een ander pad in. Muziek kreeg een steeds prominentere plek in haar leven en dus werd het niet de kunstacademie maar het conservatorium. ,,Ik studeerde af op mijn twintigste. Hartstikke jong natuurlijk. Ik ging les geven op een middelbare school in Nieuwegein als docent muziek en dans. Ondertussen ging ik door met het schrijven van een eigen theaterprogramma." Maar het bloed kruipt waar het niet gaan gaan en zo deed ze ook nog toelating aan de kunstacademie richting illustratie. Ze werd toegelaten, maar kreeg ondertussen een contract aangeboden voor een theatertournee. Ze gaf haar baan op en besloot zich volledig te gaan focussen op het tournee en de muziek.

RODE DRAAD tijdens haar studie aan het conservatorium ontmoette ze in de bus naar Utrecht vaak theaterdirecteur en regisseur Roy Grünewald, waarmee ze vaak interessante gesprekken voerde. ,,Ik vertelde hem heel brutaal over de monologen die ik had geschreven." En later kwam theatermaker Fred Delfgaauw op haar pad. Deze twee mannen lopen als een rode draad door haar carrière. Met Fred Delfgaauw tourde ze twee jaar door Nederland en België met de voorstelling De Verteller. Als artistiek leider heeft Fred heeft middels zijn productiehuis bijgedragen aan het realiseren van Esmay's eerste theatertournee Niets is wat het lijkt, waarmee ze zelfs in de finale stond van het Utrechts kleinkunstfestival. ,,Hij heeft me zoveel geleerd over ons vak en Roy deed de regie van deze productie." Tijdens haar nieuwste voorstelling Soedah, laat maar werkt ze ook weer samen met Roy. ,,Nu als collega's op de vloer. Dat maakt me ontzettend trots", zegt ze hierover. En natuurlijk vindt de première van deze voorstelling plaats in haar thuistheater Peeriscoop, het theater van Fred Delfgaauw. 

Het is bijna onmogelijk om bij te houden wat Esmay de afgelopen jaren allemaal heeft gedaan. Tussen het schrijven, repeteren en optreden door vond ze ook nog tijd voor het spelen van een andere voorstelling Dromers met collega muzikant Anke Timmer. ,,Dat was zo bijzonder om te mogen doen, twee jaar lang op tournee met mijn beste vriendin. Er is niemand in mijn vriendengroep die dit vak beter begrijpt dan zij. En wat ook ontzettend leuk was: ik maakte voor deze voorstelling de illustraties en projecties zelf. Mijn twee grote passies, muziek en illustreren, kwamen hier echt samen."

Maar ze deed (en doet) nog veel meer: ze heeft een eigen zangpraktijk, schrijft columns voor een mama tijdschrift, schreef een tweede boek, ontmoette op uitnodiging de koning en koningin en is eigenaresse van het merk Liefjesliedjes, waarvoor ze persoonlijke liedjes op maat schrijft... Het is zo maar een greep uit de ontelbare bezigheden van multitalent Esmay. ,,Zo tour ik ook nog volop met een jeugdtheatervoorstelling...oh wacht, schrijf dat maar niet op hoor", lacht ze uitbundig. ,,Ze zullen wel denken: waar haalt dat mens al die tijd vandaan."

Toch is er genoeg ruimte voor rust. ,,Weet je, het voelt ook niet als werken. Alles is zo ontzettend leuk. Mijn rust vind ik in reizen. Wanneer in niet hoef te werken pak ik mijn tas om erop uit te gaan en op te laden. Even pas op de plaats", vertelt Esmay die een paar jaar geleden te horen kreeg dat ze reuma heeft. ,,Ik bekijk het positief. Doordat ik reuma heb, word ik soms gedwongen op de rem te trappen. Ik denk dat dat goed is, want anders ga ik maar door. Gelukkig kan ik dankzij de juiste medicijnen, heel goed leven met reuma."

BEWIJSSTUK Esmay vindt zich in essentie vooral een verteller. Dat ze nu dus met haar tweede boek komt, is een niet meer dan logische stap in haar leven. ,,Mijn eerste boek, Altijd Onderweg, heb ik via een uitgever gedaan'', vertelt ze. ,,Dan heb je er zelf een stuk minder werk aan, maar uiteindelijk krijg je ook maar een klein percentage van de verkoop. Daarom wilde het nu liever zelf doen.'' Doodeng vindt ze het om straks haar boek te presenteren aan het publiek. ,,Een boek is echt een soort bewijsstuk. Dit is iets dat blijft. Zo'n boek blijft voor altijd."

Drie jaar lang werkte ze aan het boek Allerlievelings dat zaterdag 25 januari in Jimmy's Delicious coffee and food wordt gepresenteerd. ,,Toen de boeken bij mij thuis werden afgeleverd en ik daar tussen die pallets stond was ik even stil. Hier ligt drie jaar werk voor mijn neus, dacht ik. Het boek financierde ze, net als haar eerste bundel, door middel van crowdfunding via voordekunst.nl.

,,Allerlievelings is een kunstboek over licht en donker, vallen en klimmen, loslaten, vertragen, maar vooral over het ontdekken van schoonheid in iets waar je in eerste instantie niet bij stil stond. Wie ben ik, wat wil ik, maar ook wat geef ik door? Allerlievelings is een verzameling van columns, gedichten, foto's en illustraties, gebundeld tot een boek vol Allerlievelings", zegt ze hier zelf over op haar crowdfundpagina. Uiteindelijk zamelde Esmay op deze manier ruim 8000 euro in en kon ze haar eigen boek uitgeven. ,,Het eerste exemplaar van mijn boek is voor mijn zoontje. Ik vind het heel belangrijk dat hij leert zijn eigen koers te bepalen. Dat is denk ik de belangrijkste les die ik hem wil meegeven in het leven."

BEGINPUNT Wie denkt dat het nu tijd is voor rust in het leven van Esmay heeft het mis. Ondertussen dendert de 'rollercoaster' voort. Druk is ze met het schrijven van een nieuwe voorstelling 'Die mannen door haar' waarin ze eigen bewerkingen brengt van liedjes van onder anderen Toon Hermans, Ramses Shaffy, Boudewijn de Groot en Frank Boeijen. ,,Mijn reis naar Indonesië was niet alleen het eindpunt van mijn zoektocht, het punt waar alles uiteindelijk samen kwam. Nee, deze reis is ook weer het beginpunt van heel veel nieuwe avonturen met mijn collega's en ook daar komen weer bijzondere projecten uit voort binnenkort. 

Allerlievelings van Esmay Usmany wordt zaterdag 25 januari gepresenteerd in Jimmy's Delicious coffee and food aan De Linie 34 (winkelcentrum Hoog Dalem) in Gorinchem. De  tickets voor deze feestelijke boekpresentatie zijn gratis, maar reserveren is wel verplicht. Dit kan door een mail te sturen naar info@esmayusmany.com

De voorstelling Soedah, laat maar gaat gaat zaterdag 31 januari in première in theater Peeriscoop. Deze voorstelling is inmiddels uitverkocht. Houd www.esmayusmany.com in de gaten voor meer informatie over de voorstelling. In mei verschijnt de volledige speellijst voor deze productie. 

door Mirjam de Swart